زادروز صادق هدایت

یادبودهادر

انتشارات او - صادق هدایتدر شب سه شنبه 28 بهمن ماه 1281 شمسی نویسنده ای در ایران تولد یافت که بعد ها نه تنها در کشور خود ، بلکه در بیرون مرز های ایران نیز شهرت یافت .

صادق ، کوچک ترین فرزند هدایت قلی هدایت ( اعتضاد الملک ) و خانم عذری زيورالملك هدايت (دختر حسين قلي خان مخبرالدوله دوم ) بود و دو برادر و دو خواهر دیگر نیز داشت .

صادق هدایت در خانواده ای ثروتمند و اشرافی به دنیا آمد .  افراد خانواده او همگی از مردان سرشناس کشور بودند و او از این راه می توانست به مقامات بالای حکومتی دست پیدا کند و در آسایش و راحتی زندگی کند ؛ اما صادق به سرعت جریان زندگی اش را از خانواده اش جدا نمود و با درآمد اندکی که از از کار کردن در ادارات مختلف دولتی کسب می کرد امرار معاش کرد .

ویژگی های ساختاری و محتوایی نوشته های صادق هدایت :

عمده‌ترین ویژگی ساختاری و محتوایی نوشته‌های صادق هدایت را می‌توان چنین برشمرد:

  • درون مایهٔ اغلب داستان‌های هدایت، مرگ‌اندیشی، انتقاد از جامعهٔ تحت استبداد و نفی خرافه‌پرستی است.
  • تصویرها و توصیفات و شخصیت‌ها و چهره‌های داستان‌های او اغلب رنگ ملی دارند. نثر هدایت ساده و بی‌پیرایه و عاری از دشوارنویسی‌است.
  • نثر وی مستحکم، منسجم و قوی مایه‌است.
  • او از زبان و فرهنگ مردم به خوبی و در حد اعجاز بهره می‌گیرد و همین مایهٔ غنای داستان‌هایش می‌گردد.
  • توصیفات هدایت رئالیستی، دقیق و واقع بینانه‌است.
  • او به جنبه‌های روانی و درونی چهره‌ها و اشخاص داستانی خود می‌اندیشید، ضمن آنکه از وصف ظاهر آنها نیز در نمی‌ماند.
  • برخی از داستان‌های هدایت، انعکاس مسائل روحی و روانی خود نویسنده‌است.
  • طنز قوی و مؤثر و انتقادی هدایت در سرتاسر آثار داستانی و تحقیقی وی سایه افکنده‌است.
  • اندیشه و تفکّری در پس داستان‌های اوست که وی را متفکری اندیشمند معرفی می‌کند.
  • او به زندگی مردم و نقد رفتار آن‌ها توجهی خاص داشت و همدل و همداستان مردم فرودست بود.
  • هدایت در نویسندگان پس از خود تأثیر ژرفی بر جای گذاشت.

 

دست نوشته های صادق هدایت – کتاب بوف کور :

[av_masonry_gallery ids=’2257,2255,2256′ items=’3′ columns=’flexible’ paginate=’pagination’ size=’flex’ gap=’large’ overlay_fx=’active’ caption_elements=’title excerpt’ caption_display=’always’ container_links=’active’ id=” av_uid=’av-3xocum’]

 

صادق هدایت اهل نقاش هم بود! چند نمونه از آثارش را ببینید :

[av_masonry_gallery ids=’2258,2259,2260,2261′ items=’24’ columns=’flexible’ paginate=’pagination’ size=’flex’ gap=’large’ overlay_fx=’active’ caption_elements=’title excerpt’ caption_display=’always’ container_links=’active’ id=” av_uid=’av-2sj38e’]

 

کافکا و صادق هدایت :

در ایران عده‌ای  صادق هدایت را دنباله‌رو کافکا، و آثار و رفتار هدایت را متأثر از کافکا دانستند. در آثار هر دوی این نویسندگان ، بدبختی های واقعی زندگی انسان ها منعکس است و از این جهت می توان شباهتی بین آثار این دو در نظر گرفت .

مطالعه بیشتر
سالمرگ تنسی ویلیامز

صادق هدایت ، خود در باره این مسئله ، در  جواب «فرزانه» می‌گوید:

«چه‌طور من شدم شبیه کافکا؟ کافکا به‌هر حال نان و آب‌اش را داشت، نامزدش را داشت، کتاب‌های‌اش را اگر می‌خواست چاپ می‌کردند؛ ولی مسلول بود و مُردنی! من برعکس؛ نه نان دارم، نه نامزد و به‌خصوص نه خواننده؛ اما بدن‌ام سی‌هفت درجه حرارت دارد. جان سگ دارم. هزارُ یک بلا سر خودم آورده‌ام و باز هم رو پا بندم!»

آثار صادق هدایت :

 

نمایش نامه:

  • افسانه آفرینش : ( 1309 )خیمه شب بازی است . بعد ها در سال 1325 توسط دکتر حسن شهید نورائی در 105 نسخه در پاریس منتشر شد .
  • پروین دختر ساسان :  (1309 )نمایشنامه سه پرده ای
  • مازیار : ( تهران – 1312  )درام تاریخی . در 3 پرده . با مجتبی مینوی

سفرنامه :

  • اصفهان نصف جهان : سفرنامه

داستان :

  • انسان و حیوان : ( 1303 ) پیش از سفر اروپا در ایران نوشته شده است .
  • قطعه ناتمام مرگ : ( 1305 ) نخستین اثر ادبی وی . در گان بلژیک نوشته شده است .
  • فواید گیاهخواری : ( 1306 ) در پاریس . در سلسله انتشارات ایرانشهر در برلین چاپ شد .
  • زنده به گور : وی در اواخر سال 1308 و اوایل 1309 ، نخستین داستان های زیبایش را نوشت . وی مادلن ، زنده به گور ، اسیر فرانسوی و حاجی مراد  را در پاریس و آتش پرست ، داستان های داود گوژپشت ، آبجی خانم و مرده خوارها را در تهران نوشت و تمام این دو دسته آثارش را یک جا با نام زنده به گور چاپ کرد . مادلن را در این مجموعه داستان چاپ کرد .
  • انیران : ( 13010 ) سایه مغول خود و دو اثر از بزرگ علوی و دکتر شین پرتو را در این کتاب آورد .
  • اوسانه
  • سه قطره خون : مجموعه داستان  شامل : سه قطره خون ، گرداب ،  داش آکل ، آیینه ی شکسته ، طلب آمرزش ، لاله ، صورتک ها ، چنگال ، مردی که نفسش را کشت ، محلّل ، گجسته دژ .
  • سایه روشن : ( تهران – 1312 ) مجموعه داستان شامل : س.گ.ل.ل ، زنی که مردش را گم کرد ، عروسک پشت پرده ، آفرینگان ، شب های ورامین ، آخرین لبخند ، پدران آدم
  • نیرنگستان : ( تهران – 1312 )
  • علویه خانم  ( تهران – 1322 )
  • مجموعه نیرنگستان : سخنان موزون عامیانه را در مجموعه ای به نام اوسانه و عقاید عامیانه را در این مجموعه آورد .
  • مستطاب وغ وغ ساهاب : ( تهران – 1313 ) این کتاب را با همراهی مسعود فرزاد ، در سخره ادبای معاصر قم نوشت .به قلم یأجوج و مأجوج ( صادق هدایت و مسعود فرزاد )
  • Lunatique (ماه دزد ) :در دوره اقامتش در هند به فرانسه نوشت .
  • Sampingue  :در دوره اقامتش در هند به فرانسه نوشت .
  • بوف کور :  این اثر بی مانندش را در تهران شروع کرده بود و در هندوستان به پایان رساند .در سال 1315 با خط خود به صورت پلی کپی چاپ نمود .
  • سگ ولگرد : ( تهران – 1321 ) مجموعه ای از داستان های کوتاه شامل : سگ ولگرد ، دن ژوان کرج ، بن بست ، کاتیا ، تخت ابونصر ، تجلّی ، تاریکخانه ، میهن پرست .
  • آب زندگی : ( تهران – 1322 ) جزو زنده به گور چاپ شد .
  • ولنگاری : (تهران – 1333 ) مجموعه ای از داستان های کوتاه  شامل : قضیه مرغ و روح ، قضیه زیر بته ، قضیه فرهنگ و فرهنگستان ، قضیه دست بر قضا ، قضیه خر دجّال ، قضیه نمک ترکی .
  • قطعه کوچک فردا : ( 1325 )
  • شهرستان های ایران : این رساله را نیز از متون فارسی پهلوی ، در یال 1321 آماده چاپ کرد و دو سال بعد منتشر نمود.
  • حاجی آقا : ( تهران – 1336 ) آخرین اثر ادبی هدایت است . این داستان به ضمیمه دوره دوم مجله سخن انتشار یافت .
  • فردا
  • چگونه شاعر و نویسنده نشدم : ( 1323 ) با امضای مسکین جامه .
  • قضیه توپ مرواری : متن کامل این اثر به چاپ نرسیده و حسن قائمیان  خلاصه ای از آن را در ترجمه فارسی کتاب ونسا مونتی راجع به صادق هدایت ، آورده .
  • در جاده نمناک : یکی از سفرنامه های اوست که متاسفانه نسخه آن وجود ندارد .
مطالعه بیشتر
زادروز چارلز دیکنز

ترجمه :

  • کارنامه اردشیر پاپکان : در دوره اقامتش در هند ( 1318 ) به فارسی درآورد .
  • گجسته ابالیش : این رساله که به زبان پهلوی بود . در سال 1318 آن را ترجمه تحت اللفظی کرد و منتشر نمود .
  • گزارش گمان شکن : ( تهران – 1322 ) ترجمه از پهلوی
  • مسخ :  ( تهران – 1322 ) اثر فرانتس کافکا
  • ترجمه پهلوی زند هومن یسن : (تهران – 1323 ) مسئله رجعت و ظهور در آئین زرتشت .
  • گراکوس شکارچی : ( تهران – 1325 ) ترجمه از فرانتس کافکا .
  • فصل هایی از یادگار جاماسب : ( بین سال های 1321 – 1323 ) ترجمه از  پهلوی .در مجله سخن چاپ شد .
  • شهرستان های ایرانشهر: ( بین سال های 1321 – 1323 ) ترجمه از  پهلوی  . در مجله مهر و ایران لیگ چاپ شد .
  • شکندگمانی ویچار : ( 1322 ) 4 فصل از این اثر  را در دوره اقامتش در هند به فارسی درآورد .

پژوهش:

  • رباعیات حکیم عمر خیام : ( تهران – 1302 )
  • ترانه های خیام : ( تهران – 1313 ) با مقدمه مفصل

مقاله ها:

  • در پیرامون لغت فرس اسدی:  ( سال 1319 )  در مجله موسیقی
  • داستان ناز : ( 3 اردیبهشت 1320 ) مجله موسیقی ، سال سوم ، شماره دوم
  • ملا نصرالدین در بخارا : ( تهران – 1323 ) مجله پیام نو . معرفی و نقر فیلم استودیو تاشکند .
  • بازرس : مجله پیام نو . معرفی و نقد اثر گوگول .
  • انتقاد بر ترجمه رساله الغفران ابوالعلای معری  : پیام نو سال 1324

دیدگاه خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *